HEPATİT A NEDİR?

Hepatit A karaciğerde iltihaplanmaya yol açan bir hastalıktır. Hastalığı Hepatit A virusu (HAV) neden olmaktadır. Daha önce Hepatit A geçirmeyen herkes bu hastalığa yakalanabilir.

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bulaşıcı hastalığın ilk belirtileri ateş, yorgunluk, bulantı, kusma ve ishaldir. Bir veya iki hafta sonra karaciğer büyüyebilir ve sarılık görülebilir. Sarılık en kolay şekilde gözlerin beyaz kısmında fark edilir. Sarılık sırasında idrar koyulaşır ve dışkının rengi açılır.

Virus bulaşmış bir çok kişide özellikle üç yaş altındaki çocuklarda belirtiler çok hafiftir yada hiç yoktur. Belirtilerin büyük çocuklar ve yetişkinlerde görülme olasılığı daha yüksektir.

Hastalık genellikle 3-6 hafta sürer ve ardından hasta tam olarak iyileşir.Ancak bazı durumlarda daha uzun sürebilir.

NASIL BULAŞIR ?

Hepatit A virusu, kişiler arası temasla ya da virus bulaşmış su veya besinlerin alınmasıyla bulaşır. Özellikle kanalizasyon sistemlerinin yeterince düzenli olmaması ve su temininin uygun şekilde yapılamaması bu yolla bulaşması ön plana çıkarmaktadır. Virus vücuda ağız yoluyla, özellikle yiyecek ve içeceklerle girer. Bu durum tuvalete gittikten sonra kişilerin ellerini yıkamaması ve diğer kişilerin yiyeceklerini ellemesiyle oluşabilir. Ayrıca HAV ile kontamine içme suyu ve kontamine buzla içilen diğer içeceklerle de bulaşır. Kontamine yiyecek,su ve buz turistlerin enfeksiyonunda ana kaynaktır. Hepatit A, hasta kişi ile yakın temas ve cinsel ilişki ile de bulaşabilir.

Hepatit A hastaları hastalanmadan iki hafta önce ve iyileştikten bir hafta sonrasına kadar hastalığı bulaştırırlar.Belirti göstermeden hastalığı geçiren çocuklar da, hastalığın yayılmasında sessiz birer kaynak oluştururlar.

TEDAVİSİ NASIL ?

Hepatit A için herhangi bir özgül tedavi yoktur. Vakaların % 99'dan fazlası 3 ay içinde spontan olarak iyileşir. Hastaya yatak istirahati önerilir. Ancak bu mutlak yatak istirahati şeklinde değildir. Hasta aşırı fiziksel aktiviteden kaçarak günlük ihtiyaçlarını karşılayabilir. Nadiren hastanede yatırılarak takip ve tedavi gerektirir. Özel bir diyeti yoktur. Alkolden kaçınmak gereklidir.Bir kere Hepatit A geçiren bir daha geçirmez.

KİMLER RİSK ALTINDA ?

Hepatit A, en sık sağlık koşullarının kötü olduğu aşırı kalabalık ortamlarda yaşayan kişiler arasında görülür, ancak herkes bu hastalığa yakalanabilir ve hastalığı diğer kişilere taşıyabilirler. Dolayısıyla Hepatit A dünya çapında bir problemdir. Salgınlar her yerde oluşabilir. Çocukların hijyenik tedbirleri çok iyi bilmemeleri nedeniyle enfeksiyon en yüksek görülme sıklığına çocuklarda ulaşır. Hepatit A kreş,anaokulu ve okullarda kolayca yayılır.

HASTALIKTAN NASIL KORUNULUR ?

Hastalıktan korunma; ellerin sık sık yıkanması, kontamine olma olasılığı bulunan besinlerin pişirilmesi,suların kaynatılması gibi hijyenik önlemleri içerir. Hijyen ve sağlık kurallarına uyulması, bulaşma riskini engeller. Alt yapının düzeltilmesi, kişisel temizlik anlayışının gelişmesi ve çevre temizliğinin sağlanması ile hastalık kontrol altına alınabilir.

Özenli El Yıkama :

Aşağıda belirtilen durumlarda, herkesin ellerini en az 10 saniye sabun ve suyla yıkaması gerekmektedir.

Yiyecekleri elleriyle tutan kişiler, ellerinin kurutmak için bir defa kullanılıp atılan kağıt havlular ya da havalı kurutucular kullanmalıdırlar. Çok çabuk kirlenmeleri ve kişiden kişiye mikrop bulaştırabilmeleri nedeniyle bez havlu kullanılması önerilmemektedir.

Ev Temizliği :

Virusların yayılmasını önlemek amacıyla banyo ve tuvalet sık sık temizlenmelidir. Klozet, el tutunma yerleri, musluklar ve çocuk bezi değiştirme masaları gibi yüzeylerin temizliğine özel önem gösterilmelidir.

Kreş, anaokulu ve okullar :

Hepatit A hastalığı kreş, anaokulu ve okullarda kolaylıkla yayılır.Bu nedenle, buralarda el yıkama ve temizlik işlemlerinin tam olarak uygulanması çok önemlidir. Kreş anaokulu ve okullarda Hepatit A salgınının nedeninin hasta bir çocuktan çok, hasta bir anne baba ya da çalışan olma olasılığı daha yüksektir. Aşısı mevcut olup, bazı ülkelerde kullanılmaktadır.

KİMLER AŞILANMALIDIR ?